ตรา 96.5%, 18K, 14K และ 925 เป็นข้อมูลที่ระบุความละเอียดหรือสัดส่วนโลหะมีค่าตามระบบที่ใช้กับสินค้านั้น โดย 96.5% เป็นรูปแบบเปอร์เซ็นต์ทองที่พบได้มากในไทย 18K และ 14K ใช้ระบบแบ่งทองออกเป็น 24 ส่วน ส่วน 925 ใช้กับเงินและหมายถึงเงิน 925 ส่วนในหนึ่งพัน
อย่างไรก็ตาม ตราประทับเป็นสิ่งที่แสดงไว้บนชิ้นงาน ไม่ใช่ผลตรวจปัจจุบันของทุกส่วนโดยอัตโนมัติ ตราอาจสึก อ่านผิด อยู่บนอะไหล่ที่เปลี่ยน หรือไม่แทนจุดซ่อมและผิวชุบ จึงต้องดูตำแหน่ง สภาพ โครงสร้าง และวิธีตรวจร่วมกันก่อนประเมิน
1. ตราประทับบอกค่าที่อ้างไว้ ไม่ใช่รายงานผลตรวจทั้งชิ้น
เครื่องหมายความละเอียดช่วยให้ผู้ซื้อและผู้ประเมินทราบว่าผู้ผลิตหรือผู้ขายตั้งใจระบุสินค้าเป็นโลหะกลุ่มใด แต่ตัวเลขบนชิ้นงานไม่ได้บอกว่าใครเป็นผู้ตรวจ ตรวจเมื่อใด ใช้วิธีอะไร หรือทุกส่วนมีองค์ประกอบเหมือนกันหรือไม่
ตราความละเอียดอาจอยู่ใกล้ตราผู้ผลิต เครื่องหมายผู้รับผิดชอบ ประเทศต้นทาง หรือรหัสสินค้า ตัวอักษรข้างกันจึงไม่จำเป็นต้องเป็นค่าทองทั้งหมด ก่อนอ่านควรถ่ายภาพมาโครหลายมุมและแยกว่าตัวใดเป็นตัวเลขความละเอียด ตัวใดเป็นข้อมูลผู้ผลิต
หากตราไม่ตรงกับสี น้ำหนัก ประวัติ หรือผลตรวจผิว อย่าเลือกเชื่อเฉพาะข้อมูลที่ให้ค่าดีที่สุด ควรบันทึกความขัดแย้ง ตรวจตำแหน่งอื่น และถามว่าวิธีใดเหมาะกับการยืนยันสิ่งที่ต้องการรู้
2. ตรา 96.5% หมายถึงอะไรในบริบททองไทย
ตรา 96.5% สื่อว่ามีการระบุความละเอียดทองที่ 96.5 ส่วนจาก 100 หรือ 965 ส่วนจากหนึ่งพัน ส่วนที่เหลือเป็นโลหะอื่นในส่วนผสมตามการผลิต ข้อมูลของ GIT อธิบายว่าตลาดเครื่องประดับทองในประเทศนิยมทองรูปพรรณความบริสุทธิ์ 96.5%
ตัวเลขนี้เป็นคนละระบบกับกะรัต แต่สามารถอธิบายในเชิงสัดส่วนได้ เช่น GIT ยกตัวอย่างว่าทอง 18K เท่ากับทอง 75% ไม่ควรนำคำว่า “ทองหนึ่งบาท” หรือ “น้ำหนักหนึ่งบาท” มาใช้แทนเปอร์เซ็นต์ เพราะน้ำหนักกับความละเอียดเป็นคนละข้อมูล
เมื่อประเมินทอง 96.5% ให้ดูว่าตราอยู่บนตัวเรือนหลักหรือตะขอ ชิ้นงานเคยซ่อม ชุบ หรือเปลี่ยนอะไหล่หรือไม่ และผลตรวจอ้างถึงตำแหน่งใด ตราไม่สามารถแยกน้ำหนักหิน กาว สปริง หรือวัสดุอื่นให้อัตโนมัติ
3. 18K และ 14K คำนวณจากระบบ 24 ส่วน
K หรือกะรัตในบริบททองบอกจำนวนส่วนของทองเมื่อโลหะผสมทั้งหมดแบ่งเป็น 24 ส่วน 18K จึงหมายถึงทอง 18 ส่วนจาก 24 หรือ 75% ขณะที่ 14K หมายถึง 14 ส่วนจาก 24 หรือประมาณ 58.3% ส่วนที่เหลือเป็นโลหะอื่นซึ่งช่วยปรับสี ความแข็ง และคุณสมบัติการใช้งาน
คำแนะนำผู้บริโภคของ FTC อธิบายว่าเครื่องหมาย 18K คือทอง 18 ส่วนผสมกับโลหะอื่น 6 ส่วน และ 14K คือทอง 14 ส่วนผสมกับโลหะอื่น 10 ส่วน ระบบหรือค่าความคลาดเคลื่อนตามกฎหมายอาจต่างกันในแต่ละประเทศ จึงควรดูบริบทต้นทางของสินค้าและรายงานจริง
ทอง 18K กับ 14K อาจมีสีเหลือง ชมพู หรือขาวได้ตามส่วนผสม สีจึงไม่ใช้แปลงกลับเป็นกะรัตอย่างแน่นอน อ่านเพิ่มเติมที่บทความ ทองเค 18K และ 14K ก่อนประเมิน ซึ่งอธิบายการเตรียมข้อมูลและจุดซ่อมก่อนติดต่อร้าน
4. ตรา 925 เป็นค่าของเงิน ไม่ใช่ทอง 9.25K
925 หมายถึงเงินบริสุทธิ์ 925 ส่วนในหนึ่งพัน หรือ 92.5% ตามการระบุของสินค้า ส่วนที่เหลือมักเป็นโลหะอื่นในส่วนผสมเพื่อให้เหมาะกับการใช้งาน FTC อธิบาย ว่าผลิตภัณฑ์เงินอาจประทับ 925 เพื่อสื่อว่ามีเงินบริสุทธิ์ 925 ส่วนต่อหนึ่งพัน
ไม่ควรอ่าน 925 เป็นทอง 9.25K และไม่ควรนำไปเปรียบโดยตรงกับ 18K หรือ 14K เพราะเป็นตัวเลขจากคนละระบบและคนละโลหะ หากชิ้นงาน 925 มีสีทอง อาจเป็นเงินชุบทองหรือมีผิวชนิดอื่น ต้องแยกองค์ประกอบผิวออกจากเนื้อเงินด้านใน
ตราอาจอยู่บนตะขอหรือแผ่นป้ายเล็กซึ่งเป็นเพียงส่วนหนึ่งของเครื่องประดับ ตรวจว่าตัวเรือน โซ่ จี้ และอะไหล่เป็นชุดเดียวกันหรือไม่ อ่านเพิ่มเติมที่บทความ เครื่องประดับเงิน 925 คืออะไร
5. เหตุใดตราจึงไม่สามารถแทนผลตรวจปัจจุบันได้เสมอ
ตราสามารถสึก เลือน ถูกขัดจนรูปตัวเลขเปลี่ยน หรืออยู่ในตำแหน่งที่ถ่ายภาพยาก บางชิ้นผ่านการซ่อม เปลี่ยนตะขอ เพิ่มห่วง หรือชุบผิวใหม่ ทำให้ส่วนที่มีตราไม่แทนองค์ประกอบของทุกส่วนในปัจจุบัน
เครื่องประดับประกอบหลายชิ้นอาจมีตัวเรือน ตะขอ สปริง ลวดประสาน หมุด และกรอบหินต่างวัสดุ ชิ้นที่มีผิวชุบอาจแสดงผลของโลหะที่ผิวเมื่อวัดด้วยเครื่องมือบางชนิด ขณะที่เนื้อด้านในต่างออกไป ตราจึงควรใช้กำหนดจุดตรวจ ไม่ใช่ใช้ข้ามขั้นตอนตรวจทั้งหมด
หากไม่พบตรา ก็ไม่ได้พิสูจน์ทันทีว่าไม่ใช่ทองหรือเงิน ตราอาจเล็ก สึก อยู่ในซอก หรือชิ้นงานอาจมาจากระบบที่ใช้เครื่องหมายต่างกัน ในทางกลับกัน การพบตราก็ไม่ได้พิสูจน์ความแท้โดยตัวมันเอง
6. ตรวจตำแหน่งตรา จุดซ่อม และหลายส่วนประกอบร่วมกัน
เริ่มจากถ่ายภาพตราและตำแหน่งโดยไม่ขัดหรือตะไบเอง ใช้แว่นขยายดูว่าตราอยู่บนตัวเรือนหลัก ตะขอ หรืออะไหล่ ตรวจขอบที่สึก สีต่าง รอยบัดกรี และจุดที่เปลี่ยนชิ้นส่วน จากนั้นให้ผู้ประเมินเลือกตำแหน่งวัดตามโครงสร้าง
หากใช้ XRF ต้องเข้าใจว่าผลเน้นบริเวณผิวและตำแหน่งที่ตรวจ GIT อธิบายข้อจำกัดของ XRF ว่าผลสัมพันธ์กับพื้นผิว รูปร่าง และวัสดุมาตรฐานที่ใช้ปรับเทียบ งานชุบและรอยซ่อมจึงควรตรวจแยกจากตัวเรือน
บทความ ทำไมตรวจทองเพียงผิวหน้าอาจไม่พอ อธิบายการเลือกหลายตำแหน่ง หากผลขัดกัน ไม่ควรเฉลี่ยตัวเลขเอง แต่ควรถามเรื่องการเตรียมผิว ตัวอย่างที่เป็นตัวแทน และผลกระทบของวิธีตรวจขั้นต่อไป
7. ใช้ตราประกอบการประเมินโดยไม่ข้ามข้อมูลอื่น
ก่อนรับข้อเสนอ ให้ตรวจประเภทโลหะ ความละเอียดที่อ้างไว้ ผลตรวจ น้ำหนักสุทธิ หินและวัสดุอื่น ราคาและเวลาอ้างอิง หน่วย ค่าบริการ และยอดสุทธิ ตราเป็นเพียงหนึ่งช่องในรายการ ไม่ใช่ตัวเลขที่นำไปคูณกับน้ำหนักรวมได้ทันทีทุกกรณี
ถามผู้ประเมินว่าพบตราอะไร อ่านอย่างไร ตรวจตำแหน่งใด ผลสอดคล้องกันหรือไม่ และมีส่วนใดถูกแยกจากการคำนวณ หากต้องขูด ตัด เก็บตัวอย่าง หรือหลอม ต้องได้รับคำอธิบายผลกระทบ ค่าใช้จ่าย และขอความยินยอมก่อน
ดูขอบเขตที่หน้า บริการตรวจประเมิน และใช้หน้า ติดต่อเรา ยืนยันว่าร้านตรวจชิ้นงานประเภทนั้นด้วยวิธีใดจริง ต้องเตรียมอะไร และมีเงื่อนไขใดก่อนเดินทาง
8. คำถามที่พบบ่อย
ทอง 18K เท่ากับทองกี่เปอร์เซ็นต์?
18K คือทอง 18 ส่วนจากโลหะผสมทั้งหมด 24 ส่วน คิดเป็น 75% ตามระบบกะรัต ส่วนที่เหลือเป็นโลหะอื่นในส่วนผสม แต่ตรา 18K ยังควรตรวจร่วมกับสภาพ จุดซ่อม และตำแหน่งจริง
ทอง 14K เท่ากับ 58.5% หรือไม่?
การคำนวณ 14 หาร 24 ได้ประมาณ 58.3% ในระบบกะรัต ขณะที่บางระบบใช้เครื่องหมายความละเอียดเป็นส่วนต่อพันและมีเกณฑ์ทางกฎหมายของตน จึงควรอ่านเครื่องหมายตามประเทศและเอกสารของสินค้า ไม่เปลี่ยนตัวเลขเองโดยไม่ดูบริบท
925 คือทองหรือเงิน?
โดยทั่วไป 925 ใช้ระบุเงิน 925 ส่วนต่อหนึ่งพัน หรือ 92.5% ไม่ใช่ทอง 9.25K หากชิ้นงานมีสีทองอาจเป็นเงินชุบทองหรือโครงสร้างอื่น ต้องตรวจผิวและเนื้อหลักแยกกัน
มีตราแล้วทำไมร้านยังต้องตรวจ?
เพราะตราอาจสึก อยู่บนอะไหล่ที่เปลี่ยน และไม่แทนผิวชุบ จุดซ่อม หรือส่วนประกอบอื่น การตรวจช่วยดูว่าข้อมูลของชิ้นงานปัจจุบันสอดคล้องกับตราหรือไม่ตามขอบเขตวิธี
ไม่มีตราหมายความว่าเป็นของปลอมหรือไม่?
ไม่สามารถสรุปได้ทันที ชิ้นงานอาจเก่า ตราเลือน อยู่ในตำแหน่งที่มองไม่เห็น หรือใช้ระบบเครื่องหมายอื่น ต้องพิจารณาสภาพ ประวัติ และผลตรวจที่เหมาะสมก่อนประเมิน
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางอ่านเครื่องหมาย ไม่ใช่การรับรองความแท้หรือค่าความละเอียดของชิ้นงานใด กฎหมาย เครื่องหมาย และค่าคลาดเคลื่อนอาจต่างกันตามประเทศและประเภทสินค้า โปรดยืนยันตำแหน่งตรา วิธีตรวจ ผลต่อชิ้นงาน และเงื่อนไขประเมินกับผู้ให้บริการจริง
